Jak urządzić ogród? Zrób to sam – część 1.

Jak urządzić ogród to pytanie, które dopada każdego. Kto oczywiście ogród posiada. Więc czas w końcu na nie konkretnie odpowiedzieć.

I zastanowić się przy okazji, czy można zrobić to samemu? Czyli własnymi siłami, bez angażowania sztabu fachowców różnej maści.

Myślę, że idealnym przykładem, który pomoże w tym zastanawianiu będzie ogród, który akurat realizuję. Niezbyt duży, ale skupiający wszystko to, co w ogrodzie znaleźć się powinno. Może bez specjalnych fajerwerków, ale jednak zawierający rzeczy najpotrzebniejsze, najczęściej spotykane i właściwie do szczęścia ogrodniczego wystarczające.

A w zakres prac wchodzą:

  •  wykonanie chodników
  •  wykonanie rabat z obrzeżami granitowymi
  •  wyłożenie rabat materiałem ozdobnym – kamieniem (może opcjonalnie korą)
  •  nasadzenia roślin
  •  profilowanie terenu
  •  założenie trawnika

Zanim przejdziemy dalej przywołam kilka wpisów, na które będę się w dalszej części powoływał. Dlatego, że pewne techniczne czynności omawiałem już w innych wpisach i nie byłoby sensu ich powtarzać. A są to:

NIWELACJA terenu – jak to zrobić własnymi siłami?

KAMIEŃ w OGRODZIE – rodzaje, zastosowanie i koszty – część 1.

Założenie trawnika czyli sianie trawy. Krok po kroku, zrób to sam.

Obrzeże z kostki granitowej. Krok po kroku, zrób to sam.

Domu nie zaprojektujesz, ale własny ogród jak najbardziej.

Oraz wpis niedawny, dotyczący również tego ogrodu, jednak poświęcony tylko i wyłącznie wykonaniu chodnika z kostki granitowej.

Chodnik z kostki granitowej – krok po kroku zrób to sam – część 1.

To element specjalny, bardziej skomplikowany, któremu należy poświęcić więcej uwagi.

Zanim przejdziesz dalej, polecam Ci podręcznik mojego autorstwa „Jak przejść z ogrodem na TY?”. Uważam, że powinien zapoznać się z nim każdy obecny lub przyszły właściciel działki, domu i ogrodu.
BANER zogrodemnaty
Pomoże Ci on rozwiązać szereg problemów w Twojej drodze: od poszukiwań działki, do urządzenia lub przebudowy ogrodu. Bez względu, na którym etapie jesteś. To JEDYNE opracowanie, które jeszcze bardziej szczegółowo niż na blogu, w prosty, praktyczny i oparty na przykładach sposób, tłumaczy zawiłe sprawy geodezyjne, granic działek i problemów z tym związanych, niwelacji terenu i samodzielnego, kompleksowego zaprojektowania i wykonania ogrodu.
Jestem przekonany, że podręcznik pomoże Ci nie tylko rozwiązać szereg problemów, ale również może przyczynić się do oszczędności Twojego czasu, nerwów i pieniędzy. Spójrz na ofertę sprzedaży.

Rozpocznijmy więc zadanie pt. Jak urządzić ogród?

Krok 1 – inwentaryzacja terenu.

 Czy jak kto woli ocena sytuacji przed realizacją. A wyglądała ona następująco:

jak urządzić ogród zogrodemnaty2 jak urządzić ogród zogrodemnaty3

Ogród pokrywa trawa, którą zresztą niebawem również będziemy reaktywować. Do tego wprowadzać będziemy szereg rabat i zmian, które mają na celu całkowitą zmianę wyglądu ogrodu.

W ogrodzie właściciel postawił drewnianą altankę oraz domek gospodarczy, które postanowił skomunikować z tarasem i chodnikiem opasającym budynek mieszkalny. Stąd zapadła decyzja o wykonaniu dodatkowych chodników.

Po bokach działki istnieją wydzielone już wcześniej, również przez nas, pasy z obrzeżami granitowymi. Pasy te zasypane są korą. I rosną w nich tuje (niestety).

Krok 2 – projekt.

Szumna nazwa, która kryje w sobie wiele znaczeń. Oczywiście są projekty w pełni profesjonalne, których raczej domowym sposobem nie wykonamy.

Jednak wychodzę z założenia, że jeśli na taki się zdecydujecie, to zapewne i założenie ogrodu komuś zlecicie. Więc automatycznie cały ten wpis nie specjalnie będzie Was interesował.

Ale jeśli decydujecie się urządzić ogród samemu, to i „,mini” projekt samemu możecie wykonać. W największym uproszczeniu proponuję go podzielić na 2 części:

  •  wybór i rozmieszczenie sytuacyjne elementów zagospodarowania
  •  dobór roślin

Część pierwsza to nic innego jak prosty szkic. Czym dokładniej i wierniej uda się Wam go zrobić tym łatwiej będzie dalej. Ale jeśli nie macie zdolności artystycznych, mierniczych i kreślarskich to jeszcze nie tragedia. Wystarczy tylko odręczny rysunek uwzględniający „mniej więcej” co i jak planujecie. Później, na etapie wykonawstwa, wszystko się skoryguje i dokładnie uściśli.

Część druga to rośliny. I temu właśnie był już poświęcony jeden z wcześniejszych wpisów. Niedużym kosztem możecie nabyć prosty program do projektowania i samemu dobrać, rozmieścić i zaprojektować układ roślin. W banalny sposób. Oto instrukcja:

Domu nie zaprojektujesz, ale własny ogród jak najbardziej.

W naszym przykładzie uproszczony projekt wygląda następująco:

jak urządzić ogród zogrodemnaty4

To co jest na szkicu kolorem czarnym jest jakby poza obszarem naszego zainteresowania. Nas dotyczą tylko kolory. I będzie to:

  •  KOLOR SZARY CIEMNIEJSZY – wykonanie chodników
  •  KOLOR SZARY JAŚNIEJSZY i BEŻOWY – wykonanie rabat z obrzeżami granitowymi wyłożonych kamieniami ozdobnymi wraz z nasadzeniami roślin
  •  KOLOR ZIELONY – profilowanie terenu i założenie trawnika

Szkic jak widać zrobiony jest komputerowo, w skali, w odpowiednim programie, ale to tylko i wyłącznie dlatego, że takie były możliwości, a przy okazji istniała konieczność pokazania go zleceniodawcy. Gdyby nie to, taki prosty projekcik (szkic), można byłoby zrobić kredkami na lewym kolanie.

W każdym razie projekt rozmieszczenia elementów jest. Projekt roślin „robi się” specjalnie dla Was w cytowanym powyżej prostym programie i będzie pokazany dalej, jak będziemy już na etapie roślin.

Krok 3 – wykonanie chodników.

I tego zagadnienia dotyczy osobny wpis, którego pierwszą cześć znajdziecie tutaj:

Chodnik z kostki granitowej – krok po kroku zrób to sam – część 1.

Druga część napisze się jak chodniki uda się dokończyć. Póki co skutecznie przeszkadza pogoda. W każdym razie jesteśmy już na etapie „podbudowy”, a wszystko to, jak do tego doszliśmy, znajdziecie w cytowanym powyżej wpisie. Obecny stan zaawansowania wygląda jak poniżej.

jak urządzić ogród zogrodemnaty5

Krok 4 – wykonanie obrzeży granitowych.

Dokładana instrukcja jak to zrobić krok po kroku, we wpisie:

Obrzeże z kostki granitowej. Krok po kroku, zrób to sam.

Dla potrzeb tego artykułu przejdę tylko szybko przez tą czynność, bez rozpisywania się, po poszczególnych etapach.

Wytyczenie kształtu obrzeża. W naszym przypadku łuku. A jak wytyczyć łuk znajdziecie również we wpisie dotyczącym chodnika, który również wykonywany jest „po łuku”.

jak urządzić ogród zogrodemnaty6 jak urządzić ogród zogrodemnaty7 jak urządzić ogród zogrodemnaty8 jak urządzić ogród zogrodemnaty9 jak urządzić ogród zogrodemnaty10

Nacięcie darni po wytyczonym konturze.

jak urządzić ogród zogrodemnaty11

Nacięcie drugiej linii darni, równoległej do pierwszej. Odstęp pomiędzy liniami, mniej więcej szerokości szpadla.

jak urządzić ogród zogrodemnaty12

Zdjęcie i wywóz darni w pasie pod obrzeża.

jak urządzić ogród zogrodemnaty13 jak urządzić ogród zogrodemnaty14

Korytowanie pasów pod obrzeża. Mniej więcej na głębokość 20cm. Biorąc pod uwagę, że kostka, którą będziemy układali ma wysokość około 10cm.

jak urządzić ogród zogrodemnaty15 jak urządzić ogród zogrodemnaty16

A tu mały przerywnik w ułożeniu obrzeża. Wyznaczenie trasy i wkopanie rur (peszli) pod przyszłe oświetlenie ogrodu (na zdjęciu) oraz ewentualne nawodnienie. Jeśli oczywiście nie będziecie ich wykonywać od razu przy realizacji ogrodu. Czyli tak jak my tylko puste peszle „na wszelki wypadek”.

A gdzie to ma być ułożone to już musicie sobie jakoś wydedukować. Na pewno muszą to być odcinki łączące obecne źródło prądu i wody z miejscami, w których w przyszłości być może będzie oświetlenie lub nawadnianie.

W każdym razie nawadnianie i oświetlenie to już sprawa poważniejsza i jeśli faktycznie je planujecie, to warto już na tym etapie wykonać. Znaleźć kogoś kto zaplanuje, a najlepiej też rozprowadzi urządzenia. Jednym słowem wykona przed realizacją ogrodu.

My, w tym projekcie nie robimy, więc zakładamy tylko puste peszle na wszelki wypadek. Może kiedyś coś się w nie wsadzi.

jak urządzić ogród zogrodemnaty17

Przejście peszla pod podbudową chodnika. Trzeba było ją w tym pasie odsunąć i przewód wkopać pod. Zasypać piaskiem i ponownie podbudową.

jak urządzić ogród zogrodemnaty18

Skrzyżowanie trasy peszla z trasą obrzeża. Również trzeba puścić głębiej.

jak urządzić ogród zogrodemnaty19

Zasypanie peszla piaskiem.

jak urządzić ogród zogrodemnaty20

I ziemią. Taka uwaga. Należy to zrobić na głębokości takiej, która będzie wystarczając do tego aby nie uszkodzić go przy kolejnych pracach związanych z profilowaniem terenu i urządzeniem trawnika.

W naszym przypadku ziemia będzie raczej dosypywana więc peszle wkopane zostały na głębokości 25cm.

jak urządzić ogród zogrodemnaty21

Wracamy do konkretnej pracy. Przywóz materiału. Kostki.

jak urządzić ogród zogrodemnaty22

I piasku.

jak urządzić ogród zogrodemnaty23

Jest jeszcze cement, ale zapomniałem sfotografować. A poniżej rozwiezienie kostki w miejsca gdzie będzie układana. W naszym przypadku taczką ponieważ działka jest ogrodzona, od frontu zagospodarowana i nie ma możliwości wjazdu, w miejsce działania, czymkolwiek. Poza taczką.

jak urządzić ogród zogrodemnaty24 jak urządzić ogród zogrodemnaty25

Krok 5 – zdjęcie darni pod rabaty.

Wiem, wiem, że obrzeża jeszcze nie skończone, ale wdarła się nam jedna czynność. A konkretnie ścięcie darni (tak około 5cm) z powierzchni, które będą odcięte obrzeżami i będą tworzyły przyszłe roślinne rabaty.

Wykonaliśmy to teraz ponieważ ściętą darń musieliśmy wywozić taczką, a nie chcieliśmy przejeżdżać po ułożonych obrzeżach.

Więc ścinamy. Uwaga. Dobrze jest mieć zaostrzony szpadel.

jak urządzić ogród zogrodemnaty26 jak urządzić ogród zogrodemnaty27 jak urządzić ogród zogrodemnaty28 jak urządzić ogród zogrodemnaty29

I tak wygląda teren ze zdjętą darnią, odcięty od pozostałego trawnika wykopem pod obrzeże.

jak urządzić ogród zogrodemnaty30

Wracamy do wykonania obrzeża. Przypominam, że dokładnie jak to zrobić znajdziecie w tym miejscu. Tu pokazuję tylko ogólną kolejność aby zachować i pokazać postęp prac w całym ogrodzie.

Wyłożenie wykopu warstwą około 5cm podbudowy pod chodniki czyli mieszanką tzw. 0-30mm.

jak urządzić ogród zogrodemnaty31

Wyznaczenie docelowej linii góry obrzeża. Zarówno sytuacyjnie (w poziomie) jak i wysokościowo (w pionie). Żółty sznurek określa nam krawędź obrzeża od strony trawnika.

W naszym przypadku było to podwójnie trudne zadanie. Po pierwsze, że obrzeże ma biec po łuku, a po drugie teren również się wznosi. Więc obrzeże również płynnie musi się wznosić i absolutnie nie falować. W tym przypadku trzeba byłą tą linię wyjątkowo precyzyjnie wyznaczyć.

I jeszcze jedna uwaga. Nasze obrzeża będą się przecinały w dwóch miejscach z chodnikami. Wykonując więc, a nie mając jeszcze chodników, należy wykonać je tylko do pewnego momentu przed planowanym miejscem łączenia z chodnikiem. Zostawić sobie około kilkudziesięciu centymetrów na dopasowanie poziomów czyli po zrobieniu chodników, domknąć do nich obrzeża. Ale uwaga. Wykonując obrzeża, szczególnie na takim nierównym terenie jak nasz, należy całą wysokościową sprawę planować równolegle. Czyli, niestety z pomocą niwelatora (najlepiej) wcześniej zaplanować wszystkie poziomy. Chodników i obrzeży. I według planu je wykonać. A to, że mówię, dopasować potem obrzeże do chodnika, to tylko i wyłącznie takie kosmetyczne zestrojenie. Bo ogólnie poziomy i linie muszą być zaplanowane wcześniej i nawet gdybyśmy teraz obrzeża wykonali do końca, to potem chodnik powinien w nie „trafić”. Ale jest jak jest, skończymy przed planowanym chodnikiem.

jak urządzić ogród zogrodemnaty32

I układamy. Na suchej mieszance piasku i cementu (około 5cm), mniej więcej w proporcji 1:1, z lekką przewagą piasku. Tą samą mieszanką obsypujemy również boki obrzeża, w wykopie, z obu stron.

jak urządzić ogród zogrodemnaty33 jak urządzić ogród zogrodemnaty34 jak urządzić ogród zogrodemnaty35

Wykonanie obrzeża (koła) wokół altany. Zasada techniczna taka sama jak wcześniej, ale aby wykonać ładny okrąg zastosowana jest następująca sztuczka: na środku podłogi altany wpity jest gwóźdź, do którego przywiązany jest sznurek. I kręcimy nim wokół ustawiając obrzeże cały czas na jednej wartości, zaznaczonej na sznurku. U nas to ta żółta nawinięta taśma. Sznurek który biegnie wzdłuż obrzeża wyznacza tylko docelowy poziom wysokościowy.

Wykop pod obrzeże również został zrobiony w oparciu o ten patent ze sznurkiem i gwoździem.

jak urządzić ogród zogrodemnaty36 jak urządzić ogród zogrodemnaty37 jak urządzić ogród zogrodemnaty38

Zasypanie boków obrzeży ziemią z wcześniejszych wykopów. Luźno, bez ubijania. Chodzi tylko o osłonięcie świeżego cementu przed ewentualnym wypłukaniem przez deszcz.

jak urządzić ogród zogrodemnaty39

Tak wygląda po obsypaniu.

jak urządzić ogród zogrodemnaty40

Spłukanie kostki, resztek cementu oraz ziemi, a przy okazji zalanie suchej mieszanki aby umożliwić jej związanie.

jak urządzić ogród zogrodemnaty41

I tak wygląda gotowe obrzeże.

jak urządzić ogród zogrodemnaty42 jak urządzić ogród zogrodemnaty43

Nasze działania przy założeniu ogrodu są mniej więcej na 1/3 zaawansowania.

Mamy już zrobione:

  •  chodnik do etapu podbudowy
  •  obrzeża oddzielające rabaty
  •  zdjęcie darni z obszarów przyszłych rabat.

Pozostało do zrobienia:

  •  ułożenie chodników
  •  nasadzenia roślin w rabatach
  •  zgrubne wyrównanie terenu w rabatach, wyłożenie geowłókniną (mimo jej wielu przeciwników) i zasypanie kamieniem ozdobnym
  •  profilowanie terenu i ponowne założenie trawnika.

Materiał użyty na tym etapie prac (nie licząc materiału na chodniki):

  • Podbudowa granitowa 0-30mm
  • Piasek
  • Kostka granitowa
  • Cement
  • Woda
  • Peszle plastikowe

Sprzęt użyty na tym etapie prac (nie licząc sprzętu na chodniki):

  •  niwelator geodezyjny
  •  paliki drewniane
  •  młotek
  •  spray do oznaczenia palików (niekonieczny)
  •  lina
  •  łata geodezyjna
  •  szpadle
  •  taczka
  •  pręty metalowe
  •  sznurek budowlany
  •  wiadro
  •  poziomica

Podsumowanie.

Pytanie pt: jak urządzić ogród to pytanie stare jak Świat. No chyba. W każdym razie często dziś słyszane.

I co ważne, przez wiele osób, zadawane z pewną obawą. Bo jak to? Ogród? Przecież to taka wielka sztuka.

A jak się okazuje, wcale nie jest to takie skomplikowane. Przynajmniej w tym „podstawowym” pakiecie. Wszystko można zrobić. Wystarczy tylko trochę praktycznej wiedzy (którą mam nadzieję tu znajdziecie) oraz trochę pracy. No, może przesadziłem. Sporo pracy. Ale wszystko da się zrobić.

Więc na przyszłość: nie pytajcie nikogo jak urządzić ogród. Czytajcie wpisy i róbcie to. Macie już powyżej sporo zadania do odrobienia. A kolejne już niebawem. W miarę postępu moich prac w tym przykładowym ogrodzie.

Już teraz zapraszam.

Ja zawsze zachęcam do dyskusji, a jeśli materiał Cię zaciekawił i nie chcesz przegapić kolejnego, zapraszam do zapisów na newslettera.

12 komentarzy

  • Śledzę i podziwiam Twój blog od długiego czasu. Gratuluję podejścia do jego prowadzenia, a przede wszystkim tej lekkości pokazywania swojej pracy. To nie często się zdarza. I ten dar prostego pokazania nawet skomplikowanej rzeczy. Pozdrawiam i życzę dalszych sukcesów.

  • Super, że poruszasz stronę techniczną urządzania ogrodu. Takich informacji z „pola walki” często brakuje. Sama sporo prac robię intuicyjnie z minimalną wiedzą, więc chętnie poczytam jak wykonać prace poprzedzające same nasadzenia.

  • To co u ciebie podziwiam blogerze Tomku to ta precyzja dokładność wyliczę czego ile potrzeba. Poukładany harmonogram prac wszystkie czynności dokładnie opisane co potrzeba ze sprzętu. Brawo artykuł igła!:)

  • może jednak nie nazywajmy tego „zakładaniem ogrodu”, tylko „terenu zielonego”, bo ogród to jednak coś więcej niż ścieżki, obrzeża i roślinny wypełniacz. To idea, forma, bryła, światło i cień.
    Nie jest prawdą, że jak ktoś kupuje projekt, to zwykle z wykonaniem. Projekt powinien być wartością samą w sobie. Inna sprawa, że od jego jakości zależy, czy w ogóle jest potrzebny.
    Czepię się kilku technicznych rzeczy: między okręgiem wokół altany a obrzeżem rabaty powstały trudne do koszenia miejsca. Peszel wkładany do ziemi nie spełni założonej funkcji- chcesz do niego wsadzić rurę nawodnienia? Powinno się zrobić przepusty o średnicy 10 cm, osobno dla rur nawodnienia i przewodów elektrycznych. Obrzeża z kostki niekoniecznie są potrzebne, czasem lepiej zostawić więcej pieniędzy na rośliny.

    • Jak zwał tak zwał. Dla jednych ogród, dla drugich „teren zieleni”. Zresztą patrząc taką miarą, to 95%, o ile nie więcej, ogrodów na kilkuarowych działkach w Polsce, to tylko „tereny zieleni”. Szczególnie np. na tle konkretnych, znanych i podziwianych ogrodów 😉
      Co do peszli to rzecz jasna, że pod nawodnienie nie są te pokazane na zdjęciach. Te są pod ewentualne przyszłe oświetlenie. Tamtych jakoś mi się „nie cyknęło”. A w te co widać, przewód energetyczny spokojnie wejdzie bo mają fi 20mm.
      Natomiast jeśli chodzi o miejsca do koszenia tzn. połączenie obrzeża wokół altany i tego tylnego to również nie będzie problemu. Koło kosiarki spokojnie może najechać na poza nie i dokosić to połączenie. Znam takich przykładów dużo, choćby tylko w swoim ogrodzie 🙂

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *